Olgun ilişkiler ve eski çatışmalar

Birçok insan, mutlu çiftlerin nadiren tartıştığına inanır. Ancak, uzun yıllara dayanan ilişki araştırmaları, çatışmaların her türlü yakın ilişkilerin doğal bir parçası olduğunu göstermektedir.

İki kişi, bir ilişkiye farklı ihtiyaçlar, yaşam deneyimleri, bağlanma biçimleri, değerler ve duyguları düzenleme yöntemleri getirir. Hatta istikrarlı ve sevgi dolu bir ilişkide bile, anlaşmazlıklar tamamen engellenemez.

Asıl sorun, bir çatışmanın ortaya çıkması değil. Önemli olan, bundan sonra ne olduğudur.

İlişki araştırmacısı John Gottman, “onarım girişimleri” terimini, eşlerin, duygusal bir ayrılığın ardından, bilinçli olarak yeniden bağlantı kurmaya çalıştıkları anları tanımlamak için kullanır. Bu, bir özür, nazik bir dokunuş, esprili bir yorum veya konuşmayı sakin bir şekilde sürdürmeye yönelik doğrudan bir davet olabilir.

Bu onarım girişimlerinin kalitesi, uzun vadeli ilişki memnuniyeti için en önemli faktörlerden biridir.

Duygusal olgunluk, birbirinizi asla incitmemek anlamına gelmez. Bu, her iki partnerin de bir yaralanmanın ardından birbirlerine nasıl geri dönebileceklerini göstermeleriyle ortaya çıkar.

İnsan beyni, duygusal deneyimleri anında kapatamaz. Bir çatışma sırasında, reddedilme, eleştirilme veya aşağılanma, beynin tehdit sistemlerini harekete geçirebilir.

Konuşma sona erdikten sonra bile, sinir sisteminin duygusal ve fiziksel güvenliğe dönmesi için zaman gerekir.

Geçmiş deneyimler, bu süreçte önemli bir rol oynar. Mevcut bir tartışma, terk edilme, utanç, duygusal ihmal veya güvensizlik gibi geçmiş deneyimleri tetikliyorsa, duygusal tepki, mevcut durumun tek başına açıklayabileceğinden çok daha yoğun olabilir.

İşte burada, psikoterapinin temel görevlerinden biri başlar. İlk adım, yoğun duyguları ortadan kaldırmak değildir. İnsanların öncelikle bu duyguların nereden geldiğini anlamaları gerekir.

Bir kişi, tepkisinin yalnızca mevcut çatışmadan değil, aynı zamanda geçmişteki ilişki deneyimlerinden de etkilendiğini fark ettiğinde, duygusal deneyimine dair yeni bir bakış açısı ortaya çıkar.

Ancak, farkındalık sadece bir başlangıçtır. Psikoterapinin temel hedeflerinden biri, uzun vadede, derinlere yerleşmiş duygusal kalıpları değiştirmektir. Bu kalıplar, travmatik deneyimler veya stresli gelişim koşulları nedeniyle oluşmuş olabilir.

Bu tür davranış kalıpları değiştiğinde, insanların kendilerini nasıl algıladıkları ve yakın ilişkilerde nasıl yer aldıkları da değişir.

Bu nedenle, incinmiş bir kişiden sadece sakinleşmesini ve “onu unutmasını” beklemek, duygusal olgunlukla pek ilgisi yoktur. Çoğu zaman, bu tür bir talep, duygusal düzenlemenin nasıl işlediği konusundaki bir anlayış eksikliğini gösterir.

Duygusal olgunluk, duyguları bastırmak veya hiçbir şey olmamış gibi davranmak anlamına gelmez.

Bu, birbirine bağlı çeşitli yeteneklerle gösterilir. Bunların arasında, dürtüsel tepkiler vermeden önce kendi duygularını tanımak yer alır. Aynı derecede önemli olan, kendi davranışlarının sorumluluğunu alabilme yeteneğidir.

Samimi bir özür, hemen gerekçelerle hafifletilmemelidir. “Üzgünüm, ama sen beni kışkırttın” diyen kişi, sadece sorumluluk almaya çalıştığı izlenimi verir.

Duygusal olgunluk, aynı zamanda diğer kişinin deneyimleriyle ilgili meraklı olmayı da içerir. Bir çatışmanın amacı, tartışmada galip gelmek olmamalıdır.

Olgun partnerler, aynı durumun diğer kişinin bakış açısıyla nasıl deneyimlendiğini anlamaya çalışır. Aynı zamanda, farklı düşünürken bile, diğer kişinin duygularının gerçek olduğunu kabul edebilirler.

En önemlisi, duygusal bir yara aldıktan sonra, ilişkiyi onarmak için aktif olarak çaba göstermeye isteklidirler.

Ortak amaçları, her tartışmayı kazanmak değil, anlaşmazlıklar olsa bile ilişkiyi korumaktır.

Her iki partner de kendi bakış açılarını ifade edebilmiş, sorumluluk alabilmiş ve karşılıklı güveni yeniden inşa edebilmişse, dün yaşanan çatışmanın, bugünkü iletişimi etkilememesi sağlıklıdır.

Ancak, durum farklıdır; eğer çatışma çözülmemiş, sadece ertelenmişse. Belki her ikisi de yorgundu. Belki bir kişi, daha fazla tırmanmaktan kaçınmak istedi. Belki de konu, tamamen korku nedeniyle terk edildi.

Çözülmemiş çatışmalar genellikle ortadan kaybolmaz. Daha sonra, farklı durumlarda yeniden ortaya çıkabilirler; bazen birkaç gün sonra, bazen ise haftalar veya aylar sonra.

Unutmak, iyileşmek anlamına gelmez.

Bir çift, ertesi sabah birbirlerine güzel davranabilir, ancak hala çözülmemiş bir çatışmayı üzerinde taşıyabilirler. Yüzeysel bir uyum, otomatik olarak duygusal güvenlik belirtisi değildir.

Önemli olan, yaşanan zararın kabul edilip edilmediği ve her iki tarafın da duyulduğunu ve anlaşıldığını hissetmesidir.

Popüler kültür genellikle, geçmişteki anlaşmazlıkların kesin olarak geride bırakılması gerektiği fikrini yayar. Elbette, eski argümanları tekrar tekrar birer silah gibi kullanmak yıkıcı olabilir.

Ancak, acı verici olayların asla tekrar konuşulmaması gerektiği yönündeki talepler de aynı derecede sorunludur.

Bazı insanlar, sinir sistemleri sakinleştiğinde, kendilerine gerçekten neyin zarar verdiğini ancak o zaman anlayabilirler. Bu durumda, geçmişteki anlaşmazlığa geri dönmek, duygusal olgunluktan yoksunluk belirtisi değildir.

Bu, birbirlerini daha iyi anlamak ve ilişkiyi onarmak için yapılan ciddi bir çaba olabilir.

Bu konuşma hemen gerçekleşmek zorunda değildir. Çoğu zaman, her iki tarafın da gerçekten dinleyebilecekleri, düşünebilecekleri ve anlayabilecekleri kadar duygusal olarak sakinleşmesini beklemek daha sağlıklıdır.

Bu aralıkta, küçük bir şefkat göstergesi büyük bir fark yaratabilir. Bir kişi, diğerinin iyi olup olmadığını sorabilir. Partnerin ihtiyaç duyduğu yalnızlığa saygı duyabilir veya anlaşmazlığa rağmen ilişkinin hala önemli olduğunu açıkça belirtebilir.

Zor konuşmaların zorla yapılması gerekmez. Önemli olan, anlamlı bir konuşmanın mümkün olabileceği koşulları yaratmaktır.

En önemli soru, tartışmadan ne kadar süre geçtiği değil, yeni konuşmanın daha fazla anlayışa yol açıp açmadığı veya sadece aynı suçlamaların tekrarlanıp tekrarlanmadığıdır.

Kimse bir ilişkiye boş bir sayfa olarak başlar. Çatışmaları nasıl yöneteceğimizi, çocukluktan itibaren, öncelikle ebeveynlerimizi veya diğer önemli figürleri gözlemleyerek öğreniriz.

Bu ilişki stratejilerinin çoğu, ilk yetişkin ilişkilerimize girmeden çok önce otomatikleşmiştir.

Sorunlar, partnerlerin farklı, hatta bazen uyumsuz, çatışma tarzlarını ilişkiye getirmesiyle ortaya çıkar.

Bir kişi, sorunları halının altına süpürmeyi ve hiçbir şeyin olmadığını iddia etmeyi öğrenmiş olabilir. Başka bir kişi ise tamamen duygusal olarak geri çekilebilir veya herhangi bir iletişim kurmayı reddedebilir.

Bazı insanlar, her koşulda çatışmadan kaçınır. Diğerleri ise, her anlaşmazlığı, bir kişinin kazanması ve diğerinin kaybetmesi gereken bir savaş olarak görür.

Diğer sorunlu davranış kalıpları arasında suçlama, pasif agresiflik, eleştiri, aşağılama, alay etme veya küçük düşürme yer alabilir. Bazen, çocuklar veya diğer aile üyeleri de çiftler arasındaki çatışmalara dahil olabilir.

Bu davranışlar, bir kişiyi otomatik olarak kötü bir partner yapmaz.

Çoğu zaman, bunlar, yaşamın daha önceki dönemlerinde anlaşılabilir bir amaca hizmet eden öğrenilmiş başa çıkma mekanizmalarıdır. Ancak, stresli bir aile ortamında bir çocuğun kendini korumasına yardımcı olan şeyler, sağlıklı bir yetişkin ilişkisini desteklemeyebilir.

Psikoterapi, insanların bu kalıpları tanımasına, kökenlerini anlamasına ve bunları kademeli olarak daha sağlıklı iletişim biçimleriyle değiştirmesine yardımcı olabilir.

Öğrenilmiş düşünme, hissetme ve ilişki davranış kalıpları, kişiliğimizin değişmez özellikleri değildir. Derinlere kök salmış olabilirler, ancak aynı zamanda değişebilirler.

Bu nedenle, psikoterapi, insanların daha az hissetmeyi öğrendiği bir yer değildir. Daha çok, duygularını daha iyi anlamayı, kendileriyle farklı bir şekilde başa çıkmayı ve ilişkilerde farklı bir şekilde yer almayı öğrendikleri bir yer olabilir.

Olgun bir ilişkinin, geçmişteki çatışmaları tamamen geride bıraktığı şeklindeki ifade, önemli bir gerçeği içermektedir. Ancak, kelime anlamıyla alındığında, yanıltıcı olabilir.

Araştırmalar, duygusal olgunluğun, bir çatışmadan sonra duyguları hızla bastırmak anlamına geldiği fikrini desteklememektedir.

Sağlıklı, uzun süreli ilişkiler, duygusal destek, sorumluluk alma, onarım girişimlerinde başarı ve zorlu konuşmaları, daha derin bir anlayışa yol açıyorsa yeniden ele alma isteği ile karakterizedir.

Duygusal olgunluk, geçmişi unutmak anlamına gelmez.

Bu, dün yaşananların, bugün birbirimizle nasıl etkileşim kurduğumuzu belirlemesini engellemek anlamına gelir.

Sağlıklı ilişkiler, çatışmaların bir gecede ortadan kaybolduğu ilişkiler değildir. Bu, partnerlerin, duygusal bir ayrılıktan sonra güven duygusunu nasıl yeniden kazandıklarını bildikleri ilişkilerdir.

Dün yaşanan tartışma, mutlaka bugünün ilişkisini tanımlamak zorunda değildir. Ancak, bu durum, tartışmanın görmezden gelinmesi veya bastırılması nedeniyle değil.

Tartışma, anlaşıldığında ve kabul edildiğinde, ve karşıdaki kişiyi daha iyi anlamaya katkıda bulunduğunda, gücünü kaybeder.

Duygusal olgunluğun en belirgin belirtilerinden biri, ertesi sabah kalkıp hiçbir şey olmamış gibi davranmamaktır.

Belki de bu, partnerinizi bugün, dünden daha iyi anlamaya yönelik samimi bir istekle kendini gösterir.